Alva Noto, Ryuichi Sakamoto & Ensemble Modern – Utp_
Bir saldırı olarak yaylı darbeleri. Elektronikler. Geçişler. Atmosfer. Stratosfer. Ultraviyole ışınların çarpıp çarpıp geri dönüşü. Yansımalar. Düşük geçirgenlik. Aralarda sızmalar. Kaymalar. Gökyüzünün görünmeyen yüzü. Sürekli bir imanın öznesi. Bakamayışımızın nesnesi olan. Ya da bakışsızlığımızın.
Bir bekleme hali. Süregiden, durmayan, neredeyse değişmeyen, yoğunluğu hafifçe artıp azalan bir kalın ses, bir yaylı. Dünyanın araflığı. Ebedi bekleyiş.
Bir suret:
Manhattan. Upper East Side. Park Avenue Armory. Bir meditasyon olarak konser. Bir Japon, bir Alman, yanlarında Frankfurt merkezli bir ansambl. Gecikmiş bir New York fethi. Ki New York da onu fethedeni fethetmiş. Böyle böyle bir çokkültürlülük inşa edilmiş. Önce Paris, sonra New York, derken Arap Yarımadası, İsrail, Amerika ve İran, füzeler arasında müzeler, galeriler, önünde cesetler sanat merkezlerinin. Bildiğimiz dünyanın son günlerinde. Bilmediğimiz dünyanın ilk günlerinde.
Müzikle, bilinçsizce sunulan öngörüler. Önseziler. Olacaklar hakkında farkındalık; bu öngörüler ve önseziler, olanlar olduktan sonra yakıştırılıyor öznelerine.
Ebedi bekleyiş.
■
Robert Glasper – Double Booked
Terence Blanchard’ın sesiyle açılıyor albüm. Rob’u arıyormuş, telefonda konuşuyorlarmış ya da ses kaydı bırakıyormuş gibi eklenmiş sesi. İkinci parça da albüm bir konser kaydıymış gibi müzisyenlerin takdimiyle ve bir alkışla başlıyor.
Glasper böyle oyunları seviyor. İleride, en hafif tabirle şaşıracağının ta bu eğilimlerinden anlaşılması gerekirmiş: Yakın dönem müzik eleştirmen ve tarihçilerine bırakıyorum.
Yalçın Küçük dilini ödünç alıyorum. Gerek duyuyorum ve özgürlüktür.
Dinliyorum. Birkaç yerde heyecanlanıyorum, onun dışında standart, iyi bir caz albümü dinlediğimi düşünüyorum. Anlık heyecanlar genelde Glasper’ın becerikli piyanistliğinin gösterişinden ve bunun davul ile yarattığı gerilimden doğuyor -ki burada Chris Dave’i kutlamak gerekiyor ve kutluyorum.
Altıncı parçaya kadar Robert Glasper Trio adıyla kaydedilmiş. Gösteriyorlar ve görüyorum. Thelonious Monk bestesi Think of One ile caz dinleyicisine son bir kıyak yapıyor Glasper; bu kıyağın aynı zamanda bir veda olduğunu anlıyorum. Sonrası ise Robert Glasper Experiment adıyla.
Burada bu deneyden de zevk aldığımı belirtme gereğini duyuyorum. Huysuz ve tutucu bir eleştirmen tavrı sergilemek de istemiyorum. Yine de söylemek gerekiyor: Glasper’a caz yeterince geniş bir deney alanı sunamamış olacak ki, Glasper cazın sınırlarını genişleteceği yerde popüler türlere sıçramaya ve o sularda deneyler yapmaya karar vermiş. Cazı bu yetersizliğinden ötürü kınıyorum. Şimdi buradayız.
Deneyi anlatacak sözlerim bulunmuyor. Keyifli olduğu anlar var, şaşırdığım anlar var, dahası da var.
Dinleyiciye ve Allah’a havale ediyorum.
Yanlış anlaşılmasın. Glasper’a kızmıyorum. Neye, kime kızacağıma karar veremiyorum. Hem kim verdi bize kızma hakkını? O sebeple izliyor, zevk de alıyor, yazıyor ve eğleniyorum.
Şimdi de buraya gelmiş bulunmaktayız.
■
Richard Galliano & Michel Portal – Concerts Inedits: Duo (Live)
Dinamizm. Avrupa cazında ferah bir delilik ve Akdeniz’in soğuk suları. Dağlar, denizler, kentler, müzik.
Hem İtalyan hem Fransız Galliano’nun akordeonu da kendi ve soyadı gibi yer yer patlayan bir enerjiyle dolu. Galliano ve Portal, birlikte, bütün Akdeniz’i; hırçınlığını da, esrarını da, yoğunluğunu ve hafifliğini de içlerinde barındırıyorlar ve müzikleriyle üzerimize fışkırtıyorlar tüm bunları.
Zihnimizin içinde dans ediyoruz.
Kendimizi, yakın zamanda dostu Michel’in ölüm haberini alan Galliano’nun yerine koymadan edemiyoruz.
Saygıyla ve sevgiyle de anıyoruz. Kendimizi müziğin bıçkın delikanlılığına bırakıyor ve Marsilya’dan Palermo’ya uzanan bir yolculuğa çıkıyoruz.
■
Emmanuele Baldini & Pablo Rossi – Villa-Lobos: Complete Violin Sonatas
Seninle bir on dokuzuncu yüzyıl salonunda karşılaşıyoruz. Gitmiş herkes. Parti dağılmış. Göz göze geliyoruz. Nezaketen konuşmaya başlıyoruz. Anlaştığımızı anlıyoruz birkaç dakika sonra. Susmak gerekli oluyor. Müzik devam ediyor. Keman ve piyano karşılıklı çalıyor. Konuşmuyolar onlar da. Konuşmadan anlaşıyorlar. Sembollerden, göstergelerden gayrı bir dilleri var. Anlıyor gibi oluyoruz. Çıkıyoruz. Biraz dolaşıyoruz sokaklarda. Tabii nüfus az. İnsanlar bu saatte evlerine çoktan çekilmiş oluyorlar. Kent tümüyle bize kalıyor. Birkaç at görüyoruz. Sokak lambaları yanmıyor. Güneşi de aramızdaki zamandan doğuracağız. Ama bundan önce seni odama götüreceğim. Yazmakta olduğum şeyleri okutacağım sana. Ki bunu kimseye yapmadım şimdiye kadar. İlginç gelecek sana yazdıklarım. Müzik üzerine yazdığımı o salonda söylemiş olmalıyım. Zaman zaman Heitor Villa-Lobos ile, Bay Satie ile, hattâ Bay Stravinsky ile de bir araya geldiğimizi. Müzikten çok da konuşmadığımızı, genelde bir suskunluk olduğunu ortamlarımızda.
Her neyse, şimdi odamdayız. Görüyorsun, seninle geçirdiğimiz o akşamı anlatıyorum. Okuyorsun. İçinde bulunduğumuz şu an. Soruyorum sana: Bu seriyi, hem de ellinci albümümü yazmama sadece bu albüm kalmışken, bir kurmaca esere dönüştürmeye karar vermeli miyim?
Çünkü bunları bir kitap halinde yayınlamak için, hem de yayınevlerinin beni ciddiye alabilmesi için işin içine kurmaca unsurları serpiştirmem gerektiğini biliyorum. Bundan hicap duysam da bunu yapmak zorunluluğunu hissediyor gibiyim.Tefrika ediyorum romanımı.
■
Sylvie Courvoisier – Chimaera
Oda müziği olarak güncel caz. Çağdaş oda cazı. Christian Fennesz tüm müzisyenlerin çıkardıkları sesleri elektroniklerinde topluyor, o olmasa sesler standart kalacak, parçalar tıknazlaşacak, başka türlü stilize ve atmosferize ediyor müziği.
İçimde bir bunaltı beliriyor tekrar. Haftalardır içimde belirip belirip kaybolan bir bunaltı var. Yaklaşık bir yıldır severek yediği pastanın üzerindeki ve ara katmanlarındaki yoğun çikolatanın inceltildiğinin farkında olduğunu ve bundan büyük bir üzüntü duyduğunu, pastanın o birkaç hafta öncesine kadarki halinin yasını tuttuğunu o altmış beş yıllık pastanenin sahibine söylese belki içindeki bunaltıdan bunaltı eksilecek. Ama başka büyük dertleri de var.
Bu seriyi nereye götümek istediğimi düşünüyorum. Kendi içinde bir ilerleyişi olsa mı? Bunu bile isteye mi yapsam? Yoksa kendi kimyasının akışına mı bıraksam?
Bunları düşünmek için geç mi kaldım?
Her albüm kendi içinde birbirinden bağımsız mı değerlendirilse, her yazı parçası kendi kendine mi ayakta dursa yoksa hep birlikte bir anlamlar deposu mu oluştursalar?
Yavaş yavaş anlıyorum ki bu seri tefrika edilmekte olan bir romandır. Daha önce de buna benzer bir şey söylemiş olmalıyım.
Yazıldıkça yayınlanan bir roman bu.
Tarafımca bittiğine karar verildiğinde duyurulacak ve bir kitap olarak basılmaya hak kazanacak olsa da, muhtemelen bir süre, belki de uzun bir süre, yayıncısını arayacak.
Yazarına ortamlarda “kitap yayınlamaya devam ediyorum” anlamına gelen sözler sarf etme lüksünü bahşedecek.Başka türlü yaşayamazmış. Öyle diyor.
■
Sesler ve Cümleler/ 1
Sesler ve Cümleler/ 2
Sesler ve Cümleler/ 3
Sesler ve Cümleler/ 4
Sesler ve Cümleler/ 5
Sesler ve Cümleler/ 6
Sesler ve Cümleler/ 7
Sesler ve Cümleler/ 8
Sesler ve Cümleler/ 9
