Ardından: 2025 dosyası için çalışmaya başladıktan hemen sonra, müzik ve sanat dostlarımızdan enfes yazılar peşi sıra yağmaya başladı, gelenleri okumaya, yayıma hazırlamaya daldım, kendiminkini yazmaya bir türlü başlayamadım ve eh işte, bana da dosyayı kapatma işi kaldı.
■
Ardından
Dosyadan başlayayım. Dark Blue Notes’un ilk iki yılının sonunda, birçok dergi ya da web sitesi gibi biz de, yılın en iyilerini içeren listeler yayınlamıştık. Her ne olduysa, 2024’ün sonuna doğru, yaptığımız bu işin amacına ulaşmadığını düşünmeye başladım. Malumunuz, sosyal medya ve müzik platformları pek çok şeyi olduğu gibi müzik basınının dengesini de alt üst etti, dinleyicilerin çoğunluğu, dinleme serüvenlerinin izleğini, platformların manipülatif listelerine ve önerilerine göre oluşturmaya başladı. Müzik hakkındaki görüşlerinin muteber olduğundan şüphe edilemeyecek uzmanların, yazarların listeleri ve önerileri de bu süreçte ihmal edilmeye başladı. Farklı düşünüyor olabilirsiniz, benim kanaatim bu yönde. Ancak listelerin önemsiz olduğunu düşündüğüm sonucu çıkarılmasını istemem; müziği ciddiye alan azınlık yıl içerisinde neleri ıskaladığını anlamak için uzmanların listelerine başvurmayı sürdürüyor. Bizden güzel bir örnek Cazkolik’in bu yılki listeleri. Muazzam emek takdiri hak ediyor.
İlk dosyayı 2024 sonunda yayımlamıştık. Fikir geç gelmişti, katılım sınırlıydı. Bu yıl işi sıkı tuttuk, hazırlıklara erken başladık, hızlıca ve zahmetsizce erişebileceğimiz kişilerle temasa geçtik. İtiraf etmeliyim, katılımın bu kadar çok ve renkli olacağını öngörmemiştik. Bu klasik anlamda bir soruşturma değildi, katılımcıları, kapsam, üslup, uzunluk, tavır açısından özgür bırakmayı tercih ettik ve şu soruyu yönelttik: “Yılı müzikal açıdan nasıl geçirdiniz, size neler kaldı?”
“Az aslında çoktur” denir ya, dosyanın sonucu bunu doğruladı. Katılımcıların tamamı, durdukları yerden gördüklerini takdir edilesi bir samimiyetle ve titizlikle yazdılar. Kimi yıl içinde yaptıklarını özetledi, bazıları izlenimleri eşliğinde izlediklerini, dinlediklerini sıraladı, kimi de müzik dünyasına dair kanaatlerini sundu; avangart bir yazım/anlatım diliyle yazanlar dahi oldu. Hepsinin ortak noktası, talebin amacına, hedefine uygun şekilde yazılar olması. Dosyanın bir yıl içinde olan biten her şeyi kapsaması mümkün değil ancak ortaya bir çeşit mikro-tarih çalışması çıktığını söyleyebilirim. Bunun, dergi yaşadığı sürece bir gelenek haline gelmesini arzu ediyoruz. Nasip, kısmet.
Katılımcılara, sadece dosyanın editörü olarak değil bir dinleyici olarak da teşekkürü borç biliyorum. Sağ olsunlar, var olsunlar.
Bu fasılı yazanların listesini bırakarak kapatayım. Saymayın, ben söyleyeyim: 55 kişi!
Alper Kaliber, Alper Kumcu, Arzu Taşdemir, Atilla Ayginin, Ayşe Tütüncü, Banu Tunçağ, Barış Selimoğlu, Başak Oksay, Batıkan Baksı, Beran Paçacı, Burak Sülünbaz, Can Çakmur, Daniel Bilawsky, Deniz Taşar, Didem Muti, Elif Özkır, Emin Gök, Enes Kudu, Eray Düzgünsoy, Erim Erdi, Erkin Can Seyhan, Ferit Odman, Funda Lena, Gökçen Sena Kumcu, Güç Başar Gülle, Gülşah Erol, Halit Tansu Özyurt, İpek Dinç, Kardelen Dalokay, Levent Erseven, Levent Öget, Meral Akman, Merih Akoğul, Mert Çakırcalı, Mine Gürevin, Murat Beşer, Murat Çopur, Mustafa Cem Ünal, Nihal Saruhanlı, Oktay Gökkaya, Onur Ataman, Onur Tosun, Orhan Tekelioğlu, Recep Karaş, Rişe Özkan, Sanat Deliorman, Sinem Vural, Sümeyra Gümrah Teltik, Süreyya İzgi, Tuba İldeş, Turgay Kantürk, Turgay Yalçın, Volkan Burç, Yekta Kopan, Zuhal Focan.
10 Usta, 10 Albüm
Caz açısından bana göre yılın olayı, Kurukahveci Mehmet Efendi markasının, “10 Usta, 10 Albüm” projesine sponsor olması. Şirketin sahipleri, yetkilileri caz seviyor mudur, yoksa bu projenin, bir kesim insanın gözünde firmaya saygınlık kazandıracağını mı düşünmüşlerdir, bilemiyorum ama sonuç caz severler açısından harika. Ne de olsa kahvenin hatırı vardır bu topraklarda. Baykuş Music, kariyerlerindeki başarılara rağmen hak ettikleri oranda kaydedilmemişlerin de aralarında olduğu 10 caz sanatçısının albümlerini yayımlamaya başladı. Umarım bu sponsorluk istisna olarak kalmaz, Kurukahveci Mehmet Efendi firmasının yanına başkaları da katılır.
LoftCaz Dergi
2021 yılında yayın hayatına başlayan LoftCaz Kültür Gazetesi, Aralık’ta dergi formatına dönüştü. Halihazırda bu alanda başkaca basılı bir dergi olmadığını düşünürsek, takdir edilmesi ve tabii ki desteklenmesi gereken bir girişim. Kendi dilimizde, özenle hazırlanmış özgün yazıları kağıttan okumak, yeni neslin ilgisini çekecek mi bilmem ama LoftCaz’ın dergi formunda yayınlanacak olmasının, benim de dahil olduğum old school tayfayı mutlu ettiğini, heyecanlandırdığını söyleyebilirim. Desteğin, sadece sosyal medyada kalpçikler saçarak olmayacağı aşikar; baskı ve dağıtım maliyetlerinin asap bozucu derecede arttığı bu zamanda dergiyi yaşatmak istiyorsak, abone olmak gerekiyor. Nasılını şu bağlantıdan öğrenebilirsiniz.
Stüdyoİmge
Müzik basını açısından sevindirici diğer haber ise Stüdyoİmge dergisine dair. 1986’da, yani buralar dutluk iken, kaynaklara erişimin imkansıza yakın olduğu, erişilenleri anlamak için de yabancı dil bilmek gerektiği çağda yayın hayatına başlamış, içinden Stüdyo İmge Yayınevi’ni ve başka dergileri çıkarmış olan kült dergi, dijital ortamda, ‘yıllar sonra yeniden’ yayına başladı. ‘Yeni bir ruhla’, heybelerinde taşıdıkları ‘eskimeyen rock kültürü’ ile yazıyorlar. Eski ekip toparlanıyor, aralarına yeni kuşaktan yazarlar katılıyor. Rock müzik sevenlerdenseniz, şu slogan, sizi dergiyi okumaya ikna edecektir, eminim: “Yuvarlan ama parçalanma, Rock’la kal!”
Stüdyoİmge için kahramanlarımdan birini seçtim, Johnny Cash’in son dönemini, American Recordings kayıtlarını konu edinen bir yazı ile katkıda bulundum. 2026’da Stüdyoİmge için daha fazla yazmayı istiyorum.
Dark Blue Notes
Dark Blue Notes aslında en başından itibaren püriten bir caz dergisi değildi ya da kurucuların hedefi bu değildi. Başlangıçta yazanlar cazcıydı, o nedenle de yazıların büyük çoğunluğu caza dairdi. Caz hâlâ derginin omurgasını oluşturuyorsa da, bu yıl aramıza katılanlarla birlikte diğer türler de dergi içinde önemli bir ağırlığa sahip oldular. Güzel de oldu. Dark Blue Notes, karakterinin editör tarafından değil yazanlar tarafından belirlendiği türde bir dergi; ifade özgürlüğü üzerine kurguladığımız bir çeşit ‘kontrollü serbestlik’ vizyonu ile yaşıyor; sanırım böyle de devam edecek. Bu nedenle bir süredir sorulduğunda ‘müzik kültürü dergisi’ olarak bahsetmeyi daha uygun buluyoruz. Neticede büyük üstadımız Duke Ellington’ın dediğine inananlardanız: “İki türlü müzik var: İyi müzik ve kötü müzik”.
Okunuyor muyuz? Evet, okunuyoruz ama istediğimiz kadar değil. Bu durumu kafaya taktığımızı söyleyemem. Herhangi bir kurum ya da kuruluşla organik bağı olmayan, reklam almayan ya da verilmeyen bir dergiyiz; okuduğunuz her şey, müziği seven, sevdiğini neden sevdiğini anlamaya çalışan, kendisini super-fan olarak tanımlayan amatör ruhlu insanlar tarafından üretiliyor. Daha fazla okunsak bundan mutlu oluruz tabii ki ama daha fazla okunmak için zorunlu gözüken bazı şeyleri de yapmak istemiyoruz. Olduğu kadar! Ellington kadar Borges’in de askeriyiz; ondan ilham alarak söylebilirim ki, “Kendimiz ve dostlarımız için yazıyoruz, bir de zamanın geçmesini kolaylaştırmak için…”
Sanırım okumak kadar yazmaya da ihtiyaç duyanların hazırladığı bir dergiyiz diyeyim; en başından bu yana Dark Blue Notes’da yazan herkese teşekkür ederek, ifrata kaçmadan bu fasılı da kapatayım.
Boğazda ve Başkent’te caz
Bu yıl iki etkinliğin içinde yer aldım. İlki yılın başında, İstanbul’da Four Seasons oteli için hazırladığımız, “Ferit Odman Quintet ve Turgay Yalçın ile Swing & Talk Show”. Davetliler önünde, Odman’ın muhteşem beşlisi mavi temalı caz standartlarını ve klasiklerini çaldı, ben de parça aralarında cazdan bahsettim ve grubun üyeleri ile sohbet ettik. Sponsor arayışı başarılı olmayınca devamı gelmedi ama Boğaz’ın dibinde beşliyi canlı canlı dinlemek hiç fena değildi.
İkincisinde, Öncü Sanatı Koruma Derneği ve Ahzuita Sanatsal Dönüşüm Derneği işbirliğinin davetiyle, Aralık ayında Ankara SAMM’s Bistro’da, Francesco Martinelli ile birlikteydik. Sami Okan Soylu ile beraber seçtiğimiz plakları çaldık, ben sordum, Francesco anlattı, Gökçen Sena Duman çevirdi. O gece, Ankara ve İstanbul seyircisi arasındaki farkı bir kez daha görmüş oldum; İstanbul’daki etkinliğin ikinci yarısında seyirci, biraz da Japon viskilerinin etkisiyle sahneden koptu ama Ankara seyircisi neredeyse 3 saat süren sohbeti uslu uslu dinledi.
2026’da bu tip projeleri daha sık yapmak istiyorum ama bir önceki yılın sonunda da kendime böyle bir hedef koymuştum. Neyse…
Festivaller
Bu mevzu çok konuşuldu, hakkında çok yazıldı. Yılı kapatan yazıda can sıkıcı cümleler kurmayayım diyorum ama şunları söylemeden de edemeyeceğim. Hermetikler haklı: “Yukarıda ne varsa, aşağıda da o var”. Caz festivallerinin çoğunluğu, memleketin hak ettiği şekilde düzenleniyor. Çoğunluğu, memleketin havasına suyuna benziyor, kalender meşrep takılıyor, güzel çirkin aramıyor: “Gönlüme bir eğlence isterim olsun”. Heyhat!
Neler neler dinledim
Geçen yıl olduğuna benzer şekilde, bu yıl da klasikleşmiş caz kayıtlarına ve büyük ustalara çok vakit ayırdım. Her yeni yılın başlarında, yeni yayımlanan albümlere ağırlık verme alışkanlığım devam etse de, önceki yıllarda olduğu gibi, vasatların çokluğu beni caz sanatının zirvelerinde daha fazla zaman geçirmeye sevk etti. Genel bir kanaat belirtmem gerekirse, serbest doğaçlama ve özgür caz dünyası hız kesmedi lakin vokal caz zanaate dönüşüyor, ana akım caz kendini tekrar ediyor, yeni nesil -doğası gereği- denemelere doymuyor. Binaenaleyh, türünden bağımsız olarak söylüyorum, ikinci ya da daha çok kez dinlenmeyi hak edenlerin sayısı düşmeye devam ediyor. Bu kötü görünüm, caz sanatının yaşadığı durgunluk döneminin neticesi olabileceği gibi, ben de bir çeşit deformasyon sürecine girmiş olabilirim. Yani, siz bana aldırmayın.
Yarın, bugünden daha güzel olsun.
■
