Dark Blue Notes, müzik ve sanat dostlarıyla birlikte yılı uğurluyor. Yazar, yapımcı, fotoğraf sanatçısı ve radyo programcısı Levent Öget, 2025’te müziğin yaşamındaki yerini, yılın müzikal açıdan nasıl geçtiğini yazdı.
■
Bir türlü dinmek bilmeyen ve aslında yeni başladığımız yapay zekâ konuşmalarının gerçekliği geçtiğimiz yıla damgasına vuran bir başlık oldu diye düşünüyorum. Neden mi? Çünkü en çok dinlediğimiz, duyduğumuz, özlediğimiz değil de bu perspektiften ortaya dağılan bir güçlü dalgaya kapıldık hepimiz. Birkaç yıl önce İstanbul Üniversitesi Devlet Konservatuarı Ana Sanat Dalı Caz Bölümü birinci sınıf öğrencilerine, 70’lerden sonrası ve günümüze kadar gelen caz füzyon serüveninin örnekleri üzerinden bir sunum yapmıştım. Sunum sonundaki karşılıklı sohbetimizde ilk gelen sorular yapay zekâ hakkında olmuş ve bu durumun henüz öğrenci sıralarındaki caz müzisyenlerinin nasıl da en önemli gündemi olmaya başladığını o zaman biraz aldırmaz bir dille bertaraf ederek, ama düşündürücü bir farkındalıkla beni nasıl da etkilediğini hatırlıyorum.
Bu keyifli DBN dosyası içine girecek yazımda Y.Z. konusuyla giriş yapmış olsam da henüz söz konusu dalgaya kapılmamış olmayı nedense önemsiyorum. Biraz daha direnmek için kendi haklı nedenlerim var belki de ancak bu başka bir dosyanın konusu olmalı her şeyden önce. Halen radyoculuk sevdası üzerinden müzik yayıncılığını sürdüren bir caz insanı olmayı en önde tutarken, neredeyse gramafondan başlayan dinleme alışkanlıklarının buralara gelmesini izlemiş olmayı şimdilik sarsıcı ve şaşırtıcı buluyorum diyelim. En azından okuyucularımızın bazılarının gülümser gibi olduğunu görür gibiyim. Doğrusu ben de gülümsüyorum ve geleceğin getireceklerini özellikle de müzik ve müzisyen dünyası ile ilgili olanları yapay olmayan bir heyecanla bekliyorum yine de… Uzun süredir bir müzik yazısıyla DBN okuma gündeminize gelemedimse de en azından uğurladığımız yılın müzik olaylarına olan değerlendirmelerimi almak isteyen yönetici dostlarıma teşekkür etmeliyim. Hemen her günün çalışma ve üretme döngüsünü müzik araştırmalarına ayırmak ve yapımcı radyoculuğun gerekleriyle müziğin akışını izlemek artık uzun süreli bir ritüelin en gerçek kişisel belirleyiciliğini oluştururken aslında öne çıkarmak istediğim can alıcı konuları kenara bırakan uslu bir yazı çıkarabilmeyi hedefledim. Hakeza kenara ayırdıklarımın birini söylesem bin işitecek kadar herkesin burnuna kadar dolu olduğunu da çok iyi hissedebiliyorum. Öte yandan buradaki sorulara yanıt vermek ile söz konusu konuların arasındaki ince çizginin ne tarafında olduğumu da her zaman bilemeyebiliyorum.
Borusan Müzik Evi’nde yaptığımız Dünya Caz Günü konseri öncesi sohbet yayınımızın moderatörlüğü benim için bu yılın en heyecan verici etkinliklerinden biriydi. Geçen yıl katılımcısı olduğum Denizli Caz Festivali için bu yıla dair hazırlık çalışmalarının bir bölümüne katkı sağlamak bir diğer önemsediğim dönem oldu. Biri, bir büyük ölçekli ve çok sorgulayıcı bir perspektifle caza kocaman ışıklar tutmak isteyen kısacık bir günde kocaman duyguları barındırıyordu. Diğeri, küçük bir bölgede var olmaya çalışan ve kendi enerjisi ile bu sevdalı buluta tutunmak isteyen tutkulu insanların büyük çabalarına hayranlıkla bakışımın bir tanıklığını bana kazandırmış oldu. Elbette caz dinleyicisine radyo aracılığıyla programlarımla kurduğum diyalog uzun yıllardır sürdürdüğüm bu katkıyı kesintisiz bir tutkuya dönüştürmüş olarak hayatımın en ortasında yer alıyor. Ulusal yayıncılıkta geçen 35 yılın ardından 30. yılını geride bırakan Açık Radyo ile ayrılan yollarımız ise şimdiden en büyük özlemimin ve tabii başarmışlığın gururunu oluşturdu.
Kitle radyoculuğunun yaşayan en iyi örneği 30. yılında ödüller alırken, övgüler ile el üstünde tutulurken 2025 yılında bir kara lekeyle daha sarsılacağımız tuhaflığa tanık olduk; Açık Radyo kapatıldı! Elbette zorlama baskılarla kapatılanın ardına kadar nasıl da “Apaçık” olduğu da ortada.
İşte bu mecrada yayınlanmış röportajlardan oluşan ve 2012 ilk baskısı tükenmiş Caz Etraflı Konuşmalar isimli kitabımda pek çok yapımcı, yazar, yönetmen, dinleyici ve müzisyen ile canlı yayın sohbetlerinden oluşan programlarda caz kulüplerinden festivallere, cazın kültürel ve sosyolojik etkilerinden müzisyenlerin sorunlarına, dinleyici alışkanlıklarından yayıncılığa kadar görüşmeler yapmıştım. Günümüzde bu görüşmelerin neredeyse aynı biçimde 2025’te değişmeyecek benzerlikle her şeyle örtüştüğünü üzülerek fark ediyorum. İlerlemiyoruz! Değerli müzik yazarı Murat Beşer’in bu dosya içindeki onun da yer alan yazısında geçen tespitlerine katılmamak mümkün değil; “Bunca üretim ve çabaya karşın bunların uygulanabileceği yaşam alanı kalmamaya başlaması” da buralardaki kırılmanın çatırdamaya evirildiğinin acı bir göstergesi sanki! Yönetimsel tuhaflıklar, toplumsal tuhaflıklar ile yine el ele, bir türlü silkinip içinden çıkamadığımız kaosa dönüştü.
Ancak 2026 yılından umutlu olmak gibi bir seçeneğimiz de var. En azından bu tanık olduğumuz döneme ait iz bırakmış, her yapılanı sımsıkı tutarak daha büyük bir kayıptan söz etmekten de kurtulabiliriz. Öyle ya, kemikleşmiş bir mücadele ruhu bir yanımızda bizi beslemeye devam ediyor. Geçen yıl yeniden açılan stüdyolarda, güçlü sponsorluk desteğiyle üretilen, ki bunların bazıları usta lakaplı ancak ilk kez albüm yapabilmiş isimlerden de oluşan yepyeni yerli albümler, nitelikleri tartışılsa da giderek çoğalan festivaller ve azımsanmayacak kadar ve sanıldığından çok daha fazla olan caz dinleyicisi, sözünü ettiğim umutlu olmak seçeneğini güçlendiren gelişmeler. Pek çok sanatçı, müzisyen, yazar, işletmeci, emek veren ve karşılığını alamadığını düşünenler, evet, giderek çoğalıyor ama ortaya kocaman bir haykırış da çıkmış oluyor. Kimi zamanlar ve coğrafyalar zordur, bunun içinden yükselen coşku da öyledir; zorlu ve güçlüdür aynı zamanda… Girişimciliği ve hayal kurmayı çok önemsiyorum. İçinde bulunduğumuz sayısız yazı ve bilgi kaynağı sunan bu portal (DBN) gibi yoktan var edilmiş, bir diğer mecra Bizim Caz gibi gerekliliği bilinen ancak hayata geçirilmesi için cesur insanları bekleyen projeler var ortada.
Bir ülke düşünün ki sıradanlığa, ne denli yoz olduğunu bile fark edemediği pek çok şeye değer verip kendi içinden yetişmiş, heyecanını, sevgisini içine kattığı ve onları yaşama dair bir dönüşüme ve üretime ulaştıramadığı için giderek eriyen, yok olan pek çok insanın yaşadığı bir yer olsun. Tabii ki olmasın, ama oluyor işte! Öyleyse yapılacaklar belli, ısrarlı insanlara ihtiyacımız var ve bu sadece dengeleri koruyabilmek adına, şimdilik gerekli olan. Oysa 2026 geldi bile, sadece bir yeni çeyrek, yeni dönem olup olmaması ısrarla yapacaklarımıza bağlı…
■
