Iron Maiden hakkında yazmaya başlıyorum da anlatmaya nereden başlasam bilemiyorum. Güçlü gitarlar, epik şarkı sözleri, çılgın sahne performansları… Evet, hepsi var. Esasen grubun ruhunu anlatan, kalbine dokunan başka bir detay daha var. Albüm kapakları. Sadece “güzel çizimler” değil onlar. Her biri başlı başına bir dünya, bir hikâye. Kapakların merkezinde tanıdık bir yüz var. Eddie the Head.
Eddie! Iron Maiden’ın yürüyen anlatısı. Her albümde bambaşka bir kılığa giriyor, yeni bir role bürünüyor ve özünü hiç kaybetmiyor. Sanki grubun alter egosu gibi… Kimi zaman ürkütücü, kimi zaman mizahi; ne olursa olsun, unutulmaz, unutulamaz…
Eddie’nin hikâyesi 1979 yılında başlıyor. Derek Riggs’in kaleminden çıkıp ilk albüm kapağında karşımıza dikiliyor. O dönem için biraz çılgın, punk havasında, dişlerini sıkmış bir öfke yumağı… İlk bakışta tek seferlik sanıyor insan ama değil. Eddie öyle bir karaktere dönüşüyor ki, kapakta onu gören bir dinleyici albümün havasını daha dinlemeden bile sezebiliyor. Ve o andan itibaren benim için albüm kapağı demek, hikâyeye açılan ilk sayfa demek oluyor.
Sonrası çılgınlık. Eddie her albümde başka biri oluyor. The Number of the Beast’te şeytanla oynayan kuklacı; Powerslave’de dev bir firavun; Somewhere in Time’da sokağın köşesinde cyberpunk bir yalnızlık… Reel olarak onların albümlerini elime aldığımda, kapağa baktığımda, içindeki şarkıların nereye götüreceğini hissediyorum. Bunda kısmi ve büyük pay tabii ki Derek Riggs’in o muazzam tarzında gizli…
Riggs’in büyülü çizimleri… Her nüansın içinde bir düzen var. Karanlık ama içinde mizah taşıyan, detaylarla dolu ama göz yormayan bir anlatım. Iron Maiden kapaklarına sadece bakılmıyor; onlarla zaman geçiriliyor. Her köşede saklı bir detay, bir gönderme, bir sürpriz. Bu kapakları incelemek, şarkıları dinlemek kadar zevkli. Hatta bazen daha da heyecan verici. Enteresan olan, hiçbir hikâye aynı biçimde sonsuza dek devam etmiyor.
1990’lı yıllara geldiğimizde, Riggs ile Iron Maiden arasında bazı anlaşmazlıklar baş gösteriyor. Grubun görsel dünyası değişmeye başlıyor. Fakat Eddie’den vazgeçmek gibi bir ihtimalleri yok tabii. Çünkü o artık bir karakter değil, grubun ruhu. Akabinde bizler, grubun hayranları olarak, Eddie’nin başka ressamların elinde nasıl dönüşebileceğini yakından izledik.
İşte bu noktada Mark Wilkinson ve Melvyn Grant giriyor devreye. Wilkinson’ın Eddie’leri daha dijital, daha karanlık. Özellikle The X Factor’daki Eddie… Parçalanmış, makineleşmiş, acı çeken bir figür. Sanki ilk defa duygularını gösteriyor bize. Sadece bir ikon değil, kırılmış bir ruh gibi duruyor karşımda. Beni ürkütüyor ama aynı zamanda içine çekiyor.
Melvyn Grant ise bambaşka bir evren kuruyor. Onun Eddie’si adeta bir sinema karakteri. Dance of Death’te ortaçağdan fırlamış gibi; A Matter of Life and Death’te savaşın içinde; The Final Frontier’de uzayın karanlığında. Bu kapaklar sadece görsel değil, birer geçit gibi… Sanki içinden geçip o evrene adım atıyormuşuz gibi hissettiriyor. Aslında ilk bakışta bir film afişi gibi geliyor bana.
Iron Maiden’ın albüm kapakları benim için hep böyle oldu: Sadece süs değil, müziğin önsözü. Seventh Son of a Seventh Son’a baktığımda, o buz mavisi tonlar hemen albümün mistik havasını getiriyor aklıma. Ya da Brave New World… Bulutların arasından bakan Eddie, kıyamet sonrası bir şehir… Sanki distopik bir romanın kapağı gibi. Bazen düşünüyorum da… Bu kapaklar, benim hayatımda da birer zaman kapsülü gibi. Her biri bana bir anı hatırlatıyor. O albümü ilk gördüğüm anı, yaşımı, hislerimi… Eddie’nin her hali, benim bir dönemime denk düşüyor. Bir isyanın, bir yalnızlığın, ya da sadece saf metal tutkusu hissinin yüzü oluyor. Ve belki de bu yüzden Eddie’yi bu kadar seviyorum. Çünkü o değişiyor ama asla özünü kaybetmiyor. Her albümde yeniden doğuyor ama geçmişini hep yanında taşıyor. Tıpkı ben ve milyonlarca hayranı gibi… Yıllar geçiyor, biz değişiyoruz kalbimde Iron Maiden sevgisi yerinden kıpırdamıyor.
Bugün dönüp baktığımda şunu çok net görüyorum: Iron Maiden’ın albüm kapakları, sadece metal müziğin değil, genel olarak müzik tarihinin en güçlü görsel arşivlerinden biri. Derek Riggs’le başlayan bu yolculuk, Wilkinson ve Grant’le büyüdü. Eddie hep bizimle kaldı. Hep gözümün ucundaydı, kalbimin bir köşesindeydi.
O yüzden Iron Maiden albümleri sadece dinlenmez. Onlar izlenir. İncelenir. Yaşanır. Ve her biri, müziğin görsel bir hikâyeye dönüştüğü, nadir ve özel bir masalın parçasıdır.
■ Mine Gürevin’in Dark Blue Notes’daki diğer yazıları
■ Dark Blue Notes’da görüş yazıları
■ Derek Riggs resmi web sitesi
■ Mark Wilkinson resmi web sitesi
■ Melvyn Grant resmi web sitesi
