Kimi müzikler vardır; bir yolculuğu anlatmazlar, doğrudan yolculuğun kendisi olurlar. Hermanos Gutiérrez, tam olarak bunu yapıyor. Ekvadorlu bir anne ile İsviçreli bir babadan doğan Alejandro Gutiérrez ve Estevan Gutiérrez kardeşler, köklerinin doğudaki dağlar ile batıdaki çöller arasında kurduğu köprüde, sessizliğin içinden çıkan büyülü melodilerle ilerliyor. Müziğin ne söylediğinden çok, neyi susarak anlattığına kulak veren bu ikili, dinleyeni kendi iç manzarasına doğru bir yolculuğa davet ediyor.
Sessizliğin Ötesindeki Batı: Hermanos Gutiérrez’in Hikâyesi
Grubun ilk üç albümleri 8 Años, El Camino de mi Alma ve Hoy Como Ayer Latin Amerika müzik dünyasından beslendi. Şubat 2020’de Meksika ve Güneybatı ABD’ye yapılan bir ziyaret, daha Batılı tınılar içeren dördüncü albümleri Hijos del Sol‘a ilham verdi. Grubun 2022 yılında çıkardığı ilk indie olmayan projesi olan El Bueno y el Malo, Black Keys‘ten Dan Auerbach ile işbirliği içinde Nashville’de kaydedildi ve Auerbach’ın plak şirketi Easy Eye Sound tarafından yayınlandı. Bu albüm Ennio Morricone‘nin The Good, the Bad and the Ugly film müziğinden esintiler sunuyor.
Albümlerden de anlaşılacağı üzere gitarla anlatılan bu hikâye sürekli evrildi. Ancak bu evrim, gürültülü bir devrim değil; sabırlı, düşünceli bir dönüşüm. Latin-Amerikan folk geleneğiyle Amerikan western film müziklerinin sessizliğini buluşturan Gutiérrez kardeşlerin melodilerine Ennio Morricone’nin hayaleti, Gustavo Santaolalla’nın kırık ve kederli ezgileri ya da Ry Cooder gibi müzisyenlerin yankısı eşlik ediyor. Rolling Stone dergisinden Jon Freeman grubun müziğini “enstrümantal gitar müziğine minimal yaklaşımı … Bir şarkıcıya ihtiyaç duymadan şarkı söyleyen, sözlere ihtiyaç duymadan lirik olan bir müzik” olarak betimlemektedir. The Santa Fe Mexican gazetesinden Brian Sandford ise grubun şarkılarını “karışık ve düşünceli, ürkütücü ve yalnız arasında gidip gelen” şeklinde tanımlamaktadır.
Kısacası, bu müziği “enstrümantal” olarak sınıflamak, onu tarif etmekte yetersiz kalır. Çünkü burada gitar sadece bir enstrüman değil; bazen bir yalnız kovboy, bazen bir terkedilmiş sınır kasabası, bazen de çölün ortasında yakıcı bir sessizlik.
Müziğin Jeopolitiği: Kimliklerin Arasında Bir Yol
Gutiérrez’lerin müziği, sadece ses değil; aynı zamanda kimliktir de. İki kardeşin hem Latin Amerika’ya duyduğu nostalji hem de Avrupa’nın mesafeli soğukluğu bu müzikte karşı karşıya gelir. Şarkılarında Ekvador da vardır, Meksika da. Zaman zaman And Dağları’ndan esen bir rüzgâr, zaman zaman Teksas sınırında çalınan bir gitar.
Alejandro Gutiérrez elektro gitar ve lap steel gitar çalarken, Estevan Gutiérrez elektro gitar ve perküsyon (bongo, marakas, vb.) çalmaktadır. Kardeşler, konuşmaya gerek duymadan birlikte beste yapabilecek kadar müzikal bir kimyaya sahip olduklarını belirtmişlerdir; NPR (National Public Radio), “Birbirlerinin üzerine öyle karmaşık gitar çizgileri örüyorlar ki, gözlerinizi kapatsanız birinin nerede başlayıp diğerinin nerede bittiğini anlayamazsınız” diye yazmıştır.
Özetlemek gerekirse; Alejandro Gutiérrez’in daha çok melodiyi taşıyan, öne çıkan gitarı; Estevan Gutiérrez’in ise tempoyu kuran, atmosferi tutan arka plandaki çalışı bu müziğin mimarisini oluşturuyor. Bu uyum, kardeşliğin yalnızca kan bağıyla değil, ruh bağıyla da mümkün olduğunu gösteriyor.
Gitarların Tınısı İstanbul’da Yankılandı
Bu yıl 32. düzenlenen İstanbul Caz Festivali’nin ana sahne yıldızlarından biri Hermanos Gutiérrez oldu. 2 Temmuz gecesi Harbiye Cemil Topuzlu Açıkhava sahnesinde sergiledikleri performans, sadece bir konser değil, âdeta bir rüyaydı. Konsere gitar çantalarıyla çıkan ikili Desperado filmindeki Banderas’ı anımsattılar. Şarkılarına başlamadan önce şarkıları ve kendi yaşam hikayelerinden kısaca bahsettiler. Bu açılış konuşmaları dışında sahnede sadece ikilinin gitarları ve Estevan’ın perküsyonlarının sesleri vardı. Ayrıca Alejandro’nun giydiği ceket Howlin Wolf’a selam çakıyordu.
El Bueno y el Malo ile açılan konser, Cielo Grande ve Sonido Cósmico gibi parçalarda izleyiciyi adeta zamanın dışına çıkardı. İstanbul’un sıcak yaz gecesine çöl akşamının serinliği karıştı. Müziğin sınırları aştığına, dillerden bağımsız bir duyguya dönüştüğüne tanıklık ettik.
İkilinin sahnede kurduğu göz temasları, minimal jestleri ve mütevazı duruşları, müziğin egodan uzak durduğunda ne kadar saf ve güçlü olabileceğini gösterdi. Çalınan şarkılarla herkes hipnotize olmuş gibiydi. Konsere gelenler konser sonrası ruhlarını dinginleştirerek İstanbul’un kaosunu bir müddet unuttular.
Hermanos Gutiérrez, günümüz dünyasının gürültüsü içinde sessizliğe kulak vermemizi sağlayan bir tür modern zaman şamanı gibi. Gitar telleriyle hayal kuruyor, susarak anlatıyorlar. Müziğin merkezine sadece notaları değil, nefesi, boşluğu ve mesafeyi koyuyorlar.
Ve bu da belki de en çok ihtiyacımız olan şey: Dinlemek. Duyguyu, hikâyeyi ve bazen kendimizi.
Mustafa Cem Ünal’ın diğer yazıları BURADA
İstanbul Caz Festivali resmi web sayfası BURADA
