Saksofoncu Dave Liebman ve davulcu Jeff Williams‘ın 1991’de New York’ta, Bar Room 432 adlı bir mekanda verdikleri konserin kaydı 2024’ün ilk sürpriz albümlerinden biri oldu. Hikâyesi olan bir albüm bu.
Davulcu Jeff Williams 1971 yılında memleketi Ohio’dan New York’a taşınmak üzere ayrılırken, biri ona David Liebman’ın telefon numarasını verir ve Dave’in orada caz müzisyenleri için bir organizasyon kurduğunu söyler. Kader ağlarını örmektedir yani. Jeff Williams Dave’i, Ten Wheel Drive’dan ve John McLaughin’in My Goals Beyond’undan tanıyordur belki ama müzik hayatında ne denli önemli bir rol oynayacağını hayal edemezdi doğal olarak.
Jeff Williams daha sonraları Atlantik’in her iki yakasında da davulcu, besteci, eğitimci ve grup lideri olarak hatırı sayılır bir üne kavuşur. Dave Liebman’la yollarının kesişmesi kaçınılmazdır artık. Dave Liebman, Elvin Jones ve Miles Davis’ten ayrılıp Richie Beirach, Frank Tusa ve Jeff Williams’la birlikte Lookout Farm adını verdikleri kendi grubunu kurar ve 1974’de ECM için aynı adı taşıyan bir albüm kaydeder. Sonradan Badal Roy gruba eklenir. 1976’ya kadar süren grubun dağılmasıyla Dave ve Jeff, Gary Burton’la turneye çıkarlar. Bu, on beş yıl sonra bu kayıt gerçekleşene kadar Dave ve Jeff’in birlikte çaldıkları son sefer olacaktır.
Gerisini Jeff Williams şöyle anlatıyor: “Manhattan’daki 14. Cadde’nin Batı Yakası’nda çekici bir bar keşfettiğimde yıl 1990’dı. Bar Room 432, birkaç yıllığına haftada altı gece caz kulübü haline gelecek, bana ve birçok kişiye müziğimizi icra etme fırsatı sağlayacaktı. Bunun rüzgârını alan Dave, orada ikili bir performans yapmamızı önerdi. Şans eseri kaydettim. Ancak kaset kısa bir süre sonra ortadan kayboldu, ancak yıllar içinde biriken çok sayıda kasetin içinde başka bir şeyler ararken yeniden ortaya çıktı. Dave için bir kopya hazırladım ve o hemen şöyle yanıt verdi: Hadi bunu yayınlayalım!”
Hiçbir hazırlık yapmadan, çalınacak bir şeye karar vermeden, sadece doğaçlama yaptıkları bir sahne deneyimi yaşamışlar anlaşılacağı üzere. Dave’in soprano saksofondaki zaten kanıtlanmış ustalığı ve inanılmaz müzikal zekâsını bu kayıtta da gözlemlemek şaşırtıcı değil kuşkusuz.
Mekânın adından da anlaşıldığı gibi kayıtta tam bir oda hissi ve odadaki bol miktarda ahşabın sağladığı akustik, ambiyansı artırmakla kalmıyor, daha da özel kılıyor. Kendiliğindenlik ve ikilinin doğaçlama yeteneğiyle ortaya çıkan, çeşitli melodi ve motiflerden oluşan iki uzun parçaya isim de vermemişler, ancak zeki dinleyiciler arada tanıdık ezgiler bulabilirler. Alex Bonney tarafından temizlenen ve yeniden düzenlenen kasetin sesi, Williams’ın davullarının tüm gücünü ve dinamikliğini, Liebman’ın soprano saksafonunun sıcak, koyu ve dolgunluğunu günümüz dinleyicisine taşıyan bir belge niteliğinde.
Her gerçek doğaçlamada olduğu gibi bir şans unsurundan da söz edilebilir. İki sanatçının kendiliğindenliklerinden kaynaklanan yaratım dürtüleri ve eylemlerinin estetik çoşkunlukla bir araya gelmesine tanık oluyoruz bu sıra dışı albümde. Genellikle canlı performans sırasında kısa bir süreliğine parlayıp yok olan ses titreşimleri caz mezarlığının yakışıklı cesetleri gibidirler ama bu kayıt çürümekten ve yok olmaktan kurtarılan bir kutsal hazine gibi; bir kez daha keşfedilmeyi bekliyor.
Son sözler Williams’dan gelsin: “David Liebman’a harika bir arkadaş ve akıl hocası olduğu ve gelişme yıllarım boyunca davulcusu olarak, beni seçecek kadar bana inandığı için teşekkür ederim. Bu inanılmaz bir onur ve ayrıcalıktı.”
*
Not: Albüm 26 Ocak 2024’de Whirlwind Recordings etiketiyle yayınlanacak. Müzik platformlarına sunulduğunda yazı güncellenecektir.
Albümü Bandcamp‘den edinebilirsiniz.
Turgay Kantürk’ün Dark Blue Notes’daki tüm YAZILARI.
Sanatçılar hakkında daha fazla detay edinmek isteyenler için:
