Rock müzikte en sevdiğim erkek vokal kim diye, gel gitlerde oldum. Ronnie James Dio, David Coverdale, Robert Plant, Ozzy Osbourne ve daha niceleri… İnanın Dio ve Coverdale arasında karar vermem ya da bu isimleri puan bareminde zirvede tutmam hep kafa kafaya oldu. Hatta spoiler olacak ama bu konu ile ilgili yazmak istediğim ve bitiremediğim, elimde sürünen bir makalem var. Gençliğimin en parlak yıllarına beni ışınlayan iki isim açık ara Coverdale ve Dio oluyor. Bir tık farkla Coverdale hep öne geçti. Aşka düştüğümde, dibe inip çıktığımda, dünyaya katlanamadığım bir gecede, onun sesi, içimdeki karmaşayı tek bir çığlıkta toplayıp rahatlatan bir dost gibiydi.
Geçen hafta Coverdale’ın aniden duyurduğu emeklilik kararı, kulağıma bir haber değil, bir dönemin kapanışı gibi geldi. Bir adamın vedasını anlamak için önce onun hikâyesini doğru yerden okumak gerekir diye düşünüyorum. Yani her şeyin başladığı o küçük İngiliz kasabasından.
David Coverdale, 1951 yılında İngiltere’nin kuzeyinde bulunan, endüstri devi Saltburn-by-the-Sea’de doğdu. Rüzgârı sert, hayalleri daha da sert bir coğrafyaydı orası. Fabrika sesleri arasında büyüyen birçok çocuk gibi o da bir kaçış arıyordu. David’in kaçışı bir gitarla olmadı. Bir sesle başladı. 14 yaşındayken bir pub’da ilk kez mikrofonu eline aldığında hayatının yönü belli olmuştu. O, duygusunu söyleyerek yaşatabilen adamlardandı.
Coverdale’ın müziğe sığınmasında ailesinin payı çok büyüktü. Annesi Winnifred ve babası Joseph, oğullarının bu hayalperest tarafını destekleyen, çalışkan, alçakgönüllü insanlardı. Coverdale’ın bugün bile röportajlarında geçen o sıcak, biraz da şakacı “Kuzey İngiliz mizahı” tam olarak evden aldığı mirastır. Daha sonra kendi oğlu Jasper büyürken de hep aynı sıcaklığı sürdürdü; Jasper’la ilişkisi, onun hayatındaki en yumuşak, en kırılgan alanlardan biri oldu.
Gençlik yıllarında çalıştığı yerel barlarda “bu oğlan çok güçlü söylüyor” diye dolaşan bir fısıltı vardı. Coverdale, henüz kimse tarafından keşfedilmemişken bile sahneye çıktığında, insanın göğüs kafesini titreten o gür tınıya sahipti.
1973 yılında Deep Purple, Ian Gillan’ın ayrılışıyla yeni bir soliste ihtiyaç duyuyordu. Rock dünyası için büyük bir krizdi bu durum.
Coverdale o sıralar Redcar’da bir mağazada çalışıyordu. Deep Purple’ın ilanını görünce, fazlasıyla cesaret isteyen bir adım attı ve kendine ait demolarla başvurdu. Bunu yaptığında kimse ona inanmamıştı. Arkadaşları “gülünç bir şey bu” demişti.
Richie Blackmore ve Jon Lord, kaseti dinlediklerinde şaşırdılar. “Bu çocukta bir şey var,” dediler. David audition’a çağrıldı. O günü yıllar sonra şöyle anlatmıştı:
“Onları gördüğümde bacaklarım titriyordu. Ama şarkıya başladığım anda her şey durdu.”
Deep Purple’a girmek, onun hayatının yönünü tamamen değiştirdi. Grubun üçüncü solisti oldu. Aynı yıl Burn albümüyle dünya çapında tanındı. Albümün açılış parçası Burn’de Coverdale’ın sesi öyle güçlü, öyle özgüvenli duyuluyordu ki, kimse ilk büyük grubunda olduğunu tahmin edemezdi.
Stormbringer ona çok daha fazla alan açtı. Soul, funk ve blues etkilerini gruba taşıdı. Bu durum Blackmore’u rahatsız etti. Coverdale’in müzikal özgür ruhu tam da burada parlıyordu. O artık sadece bir vokal değildi; kendi grubunun hayalini kuran bir adamdı.
Tam da bu dönemde Coverdale’ın hayatında bir başka önemli alan da özel hayatıydı. 1974’te ilk eşi Julia Michelle ile evlendi. Ancak kariyerin hızlı akışı ve sonsuz turne temposu bu evliliği taşımadı. Yine de Coverdale hiçbir zaman geçmiş ilişkileri hakkında kötü konuşmadı; röportajlarında “her biri bana bir şey öğretti, hepsine saygı duyuyorum” diyerek inanılmaz bir nezaket gösterdi. Onun zarafetinin en net örnekleri bu açıklamalardır.
Deep Purple 1976 yılında dağıldı. Bu dönem Coverdale için hem özgürleştirici hem de kırıcıydı. Solo albüm denemelerinden sonra aklındaki asıl fikir kendini belli etmeye başladı. Blues’a, klasik rock’a, İngiliz melodilerine dayanan, ama aynı zamanda modern ve tutkulu bir grup. Böylece Whitesnake doğdu.
İlk dönem Whitesnake’in Moody/Marsden kadrosu bir İngiliz blues rock rüyasıydı. Pub kültürünün dumanlı samimiyetini, sokaktaki adamın iç çekişini ve Coverdale’ın o kavuran vokalini birleştiriyordu. Bernie Marsden’ın yıllar sonra anlattığı küçük bir anı vardır:
“David şarkı söylerken yüzündeki ciddiyeti hiç unutmam. Sahnedeyken o anın dışında hiçbir şey yoktu. Sanki hayatının tamamını o notaya bağlıyordu.”
Bu dönemin en büyük hit’i Here I Go Again’di. Marsden ve Coverdale önceki hayatlarının yaralarını, yeniden başlama sancılarını bir rock baladına dönüştürmüşlerdi. Şarkının başarısı tesadüf değildi; bu ikisinin kalbi aynı yerden kanıyordu.
1980’lerin ortası ise Coverdale’ın özel hayatında büyük bir değişim dönemiydi. 1989’da aktris Tawny Kitaen ile evlendi. Tawny, Whitesnake videolarıyla 80’lerin rock ikonografisinin en unutulmaz yüzlerinden biri olmuştu. İlişkileri tutkulu, çalkantılı, ateşli ve fırtınalıydı. 80’li yıllar gibi. Evlilikleri kısa sürdü. Coverdale yıllar sonra Tawny için “o dönem birbirimize iyi gelmeye çalıştık, ikimiz de genç ve kırılgandık” diyerek son derece olgun bir sevgi dili kullanmıştı. Coverdale’ın aşk hayatındaki en büyük zarafeti, geçmişi konuşurken sergilediği bu yumuşaklıktır.
1987 yılında Whitesnake, tüm dünyayı altüst edecek o albümü yayımladı. Coverdale’ın sesindeki şehvet, güç ve romantizm hiç bu kadar net duyulmamıştı. Still of the Night, Coverdale’ın Led Zeppelin hayranlığını bir şaheser olarak dışa vurumuydu.
Is This Love, onun en kırılgan, en insan hâlini taşıyan şarkıydı. Here I Go Again yeniden kaydedildiğinde, artık bir neslin resmi marşıydı.
Aynı yıl (1987) Sykes–Coverdale ikilisi stüdyoda çok yoğun çalışıyordu. John Sykes, yıllar sonra yaptığı bir röportajda Coverdale’ın inanılmaz disiplinli oluşundan bahsederken buna benzer bir sahne anlatır. Coverdale’ın, prova ya da kayıt günü olup olmadığına bakmadan, sabah tek başına vokal ısınmaları yaptığı, hatta “benim için her gün konser” dediği o tavır… Bu disiplinin Whitesnake’in o dönemdeki başarısında belirleyici olduğunu vurgular. Bu adamın sırrı belki de buydu. Sahne için yaşaması.
Whitesnake, yıllar boyunca sayısız müzisyenin gelip geçtiği bir ev gibi oldu. John Sykes, Adrian Vandenberg, Tommy Aldridge, Doug Aldrich… Her biri Coverdale’ın enerjisinden beslenmişti.
Tommy Aldridge onun için şöyle demişti: “David’le çalmak asla sadece çalmak değildir. Bir duygu paylaşımıdır. Sahnede seni hep bir adım daha yükseğe taşır.”
Vandenberg ise bir stüdyo anısını şöyle anlatır: “Söz yazarken bir noktada tıkanıyorduk. David aniden ayağa kalkıp ‘Daha dürüst olmalıyız!’ diye bağırdı. Onun için şarkı, tamamen çıplak bir itiraftı.”
Bu adamın içtenliği yüzünden Whitesnake her zaman sadece bir rock grubu olmadı. Bir duygu kolektifi oldu.
Ve tüm bu çalkantılı kariyerin içinde Coverdale’ın hayatındaki en huzurlu dönem, 1997’de evlendiği Cindy Coverdale ile başladı. Cindy, David’in hayatına sakinlik, güven ve yuva sıcaklığı getiren kişi oldu. Birlikte oğulları Jasper’ı büyüttüler. David’in sosyal medyada sık sık yaptığı esprili paylaşımlar, akşam yemeği masasında Cindy’ye sataşmaları, 70 yaşını geçmiş bir rock yıldızından çok, evde keyifli eş olmayı seven bir adam görüntüsünü veriyordu. Coverdale’ın espri yeteneği, özellikle Twitter döneminde, hayranlarının en sevdiği yönlerinden biri hâline geldi. Kendisiyle dalga geçebilen, yaşını tiye alan, rock star klişelerini kıran bir mizah hep onda vardı.
Ve bugün, David Coverdale emeklilik kararı aldığını söylüyor. Bunu duyduğum an, içimde bir şey çöktü sanki. Gençliğimin bir parçası yerine oturdu ve artık kıpırdamıyor. Onun sesiyle büyüyen herkes gibi ben de içten içe biliyorum ki, sesler sahneden inse bile kalbimizden asla inmiyor.
Coverdale, 50 yılı aşan kariyerinde, rock tarihine değil, bizim hayatlarımıza da bir iz bıraktı.
Bir sabah yalnız uyanışımıza… Yeni bir aşkın başlangıcına… Bir kayıp sonrası içimizdeki o sessiz boşluğa… Bunların hepsine bir şarkısıyla eşlik etti.
Bugün Coverdale emekli olabilir. Dinlensin, sonuna kadar haketti. Bıraktığı şarkılar hâlâ nefes alıyor. Bizimle büyümüş, bizimle kırılmış, bizimle iyileşmiş o ses…
David’in sesi sahneden iniyor, ama kalplerden inmiyor. Müzisyenler müziği bırakmaz bence, ışığın yerini değiştirir.
Ve David Coverdale… Sen ışığını bizim içimize bıraktın.
Mine Gürevin’in Dark Blue Notes’daki diğer yazıları
Dark Blue Notes’da Portreler
