1965’te Avusturya’nın Judenburg şehrinde doğan ve günümüzün en önemli caz gitaristlerinden biri olan Wolfgang Muthspiel, altı yaşındayken keman çalmaya başlamış ve on dört yaşında klasik gitara geçmiş. Klasik müzik eğitimi almış olmasına rağmen, kariyeri boyunca caz ve rock esintileri taşıyan çok sayıda albüme lider olarak imza atmış, başta Brad Mehldau olmak üzere Gary Burton, Ralph Towner, Patricia Barber, Marc Johnson, Paul Motian, Gary Peacock ve Larry Grenadier gibi önemli isimlerle işbirliği yapmış.
İlk solo albümü Timezones‘u 1989’da yayınlanmış olan, akustik ve elektrik gitar arasında ustaca geçişler yaparak caz, folk ve rock unsurlarını harmanlayan bir tarza sahip olan müzisyen, tam 26 kişisel albüm yaptı ve birçok albümün yanı sıra usta sanatçımız Aydın Esen’in Dialogo (2005) albümünde konuk olarak çaldı. 1997’de Avusturya’da Yılın Caz Müzisyeni ödülünü aldı ve 2000 yılında kendi plak şirketi Material Records‘u kurdu.
Çıkış tarihi 26 Eylül 2025 olan yeni Muthspiel ürünü Tokyo, Wolfgang Muthspiel’in kontrbasçı Scott Colley ve davulcu Brian Blade’den oluşturduğu trio’nun ECM Records etiketiyle çıkardığı Angular Blues (2020) ve Dance of the Elders’den (2023) sonra üçüncü stüdyo albümü. Albüm, grubun en maceracı çalışması olarak nitelendiriliyor ve toplam 10 parçadan oluşuyor ve süresiyse yaklaşık 55 dakika. DownBeat dergisi, Muthspiel’in triosu için ‘Bill Evans Trio’sunun empati dolu etkileşimini’ anımsattığı yönünde bir yorum yapmış.
Albüm, Ekim 2024’te Tokyo’daki bir stüdyoda kaydedilmiş, Şubat 2025’te Münih’te mikslenmiş. Kayıt, üçlünün Tokyo’daki Cotton Club’daki altı 90 dakikalık setin hemen ardından yapılmış. Bu yüzden grubun canlı enerjisinin tazeliğini yansıtmakla kalmıyor, aynı zamanda bu setlerin bir belgesini de oluşturuyor ve adını Tokyo şehrinden alıyor, doğal olarak.
Albümün açılış ve kapanışının iki eski ECM kaydının yeniden yorumlanmış halleriyle yapılmış olması hiç de rastlantısal bir durum olmasa gerek. Keith Jarrett’ın Lisbon Stomp’u ile swing dolu, yüksek bir giriş yapıyor ve hemen ardından, albümün ağırlığını oluşturan Muthspiel’in özgün bestelerinin öne çıkışıyla sürüyor.
Sıradaki parça Pradela’da sabit bir tempodan ziyade, duygusal ve akıcı bir şekilde, ritmik esneklikle Muthspiel’in öncülüğünde çalan üçlü, rubato esintisiyle dinleyicide daha organik ve anlatımcı bir his uyandırırken, balad formuna cesur yaklaşımlarıyla yeni tatlar katıyorlar. Uzun cümleler arasına ustalıkla yerleştirilmiş, durmalar ve koşmalar arasında yürüyen nefis bir buluşmanın tadını çıkarıyor dense yeridir, üç usta müzisyen için.
Folk esintileri ve dokunuşlarıyla bezeli Flight ve hemen ardından gelen rock’n’roll enerjisiyle dinleyiciyi hemen kavrayan Roll, armonik yapılarındaki esneklikler ve değişikliklerle albüme belli bir tempo kazandırmakta da önem kazanıyorlar.
Christa’s Dream ve Diminished and Augmented’de armonik arayışlara, Traversia’da Scott Colley’in kontrabastaki yaylı yorumuyla derinlik yaratmasına, lirik olanın daha da öne çıkışına tanıklık ediyoruz. Strumming’le yeniden folklorik tatlara dönüş ve Weill You Wait’teki Kurt Weill esintili göndermeler ile albüm sona doğru yaklaşırken, uzun zamandır piano triolarının egemenliğinde yürüyüp giden triolar hattına, önemli bir gitar tirosu albümü kazandırdıklarını düşünmeden edemiyoruz, Muthspiel öncülüğündeki üçlünün.
Albüm Paul Motian’ın Abacus’u ile ECM’e ve caz tarihine göndermeli bir kapanış yaparken, elektro gitardaki ustalığını bir kez daha konuşturduğunu, albüm boyunca akustik ve elektro gitarı nerdeyse eşit oranda kullandığını, Tokyo’nun folk ağırlıklı esintilerle yürüyen bir albüm olduğunu, Tokyo adını taşımasına rağmen uzak doğuyla, ‘uzak-yakın’ hiçbir ilişkisi olmadığını da notlarımıza eklemeliyiz. Ama son yılların en iyi gitar albümlerinden biri olduğunun hakkını da vermeliyiz.
Turgay Kantürk’ün Dark Blue Notes’daki diğer yazıları
Dark Blue Notes’da Vitrin
