Avustralyalı “First Nations” basçı Davin Ojala, Iwuda adıyla yayımladığı ilk albümü Music for Iwuda’da bası alışıldık destek rolünden çıkarıp müziğin merkezine yerleştiriyor. Albüm, çağdaş cazdan groove’a ve serbest doğaçlamaya uzanırken Ojala’nın kültürel kökleriyle kurduğu bağı da müziğin bir parçasına dönüştürüyor.
Cazda bas çoğu zaman müziği ayakta tutan ama ön tarafa geçmeyen enstrümandır. Ritmi taşır, armoninin zeminini kurar, solistin altında dolaşır. Davin Ojala ise ilk albümünde bu alışılmış düzeni tersine çeviriyor. Bas, albümde melodiyi kuran, konuşmayı başlatan ve diğer enstrümanları kendi etrafında toplayan ana karakter. 24 Temmuz 2026’da Melbourne merkezli La Sape Records etiketiyle yayımlanan sekiz parçalık albüm, yaklaşık 24 dakikalık süresine rağmen geniş bir müzikal his yayıyor.
Iwuda aslında bir grup değil, Naarm/Melbourne merkezli basçı Davin Ojala’nın solo projesi. Projenin adı da albümün dünyasına açılan ilk kapılardan biri. “Iwuda”, Ojala’nın bağ kurduğu Anaiwan dilinde “echidna”, yani Avustralya’ya özgü dikenli karıncayiyen için kullanılan sözcük. Dolayısıyla seçilen isim Ojala’nın First Nations kökleriyle, aidiyet duygusuyla ve kendi kültürel kimliğini müzik içinde nasıl temsil edebileceği sorusuyla doğrudan bağlantılı. Music for Iwuda da tam olarak bu arayışın etrafında şekilleniyor.
Albümün kayıt hikâyesi, bu arayışı daha da ilginç hale getiriyor. Music for Iwuda birbirinin neredeyse zıddı olan iki çalışma yöntemiyle kaydedilmiş. Kayıtların bir bölümü Canberra’daki Yill Lull Studio’da, First Nations sanatçılarını destekleyen Space to Create programı kapsamında gerçekleştiriliyor. Ojala diğer müzisyenlerle düet halinde çalıyor ve performanslar tek seferde, canlı olarak kaydediliyor. Stüdyoda düzeltilecek, yeniden kurulacak güvenli bir alan yerine, iki müzisyenin o anda birbirini dinlemesi ve verdiği karşılık belirleyici oluyor.
Albümün diğer yüzünde ise Ojala, kendi Echidna Studios’una çekiliyor. Bu kez karşısında başka bir müzisyen yok. Bas partilerini kendisi çalıyor, katmanlıyor ve üst üste getiriyor. Albümün bir tarafında başka bir müzisyenle kurulan anlık diyalog, diğer tarafında Ojala’nın kendi sesiyle konuşması var. Bu karşıtlık Music for Iwuda’nın güçlü yanlarından biri… Canlı doğaçlamanın öngörülemezliği ile stüdyoda tek başına çalışmanın kontrolü aynı albümde buluşuyor.
Ojala’ya eşlik eden küçük kadro da bu yaklaşımın gerektirdiği kadar ekonomik. Davulcu Alby Rolfe, “Smoke Signals”, “Pick Your Poison”, “What Did You Call Me?”, “Reaching for More” ve albümü kapatan “An Unexplainable Pain”de yer alıyor. Patrick Lefevre’nin saksofonu “What Did You Call Me?” ve “Reaching for More”da müziğe yeni bir renk katıyor. Kontrbasçı James Luke ise “Lullaby for Two Basses”, “A Conversation In Three” ve “Dear John”da Ojala’nın karşısına geçiyor. Özellikle bu üç parçada bas gitar ile kontrbas arasındaki ilişki klasik solist-eşlikçi düzeninden uzaklaşıyor. İki bas enstrümanı iki sese dönüşüyor.
Albümün sekiz parçasının hiçbirinde fikir gereğinden fazla uzatılmıyor. En kısa parçalar iki dakika civarında, en uzunu ise dört dakikaya dahi ulaşmıyor. Bu da basın merkeze alındığı bir albümde kolaylıkla ortaya çıkabilecek virtüözlük gösterisini engelliyor. Ojala’nın derdi basın çevresinde ne kadar farklı bir müzikal dil kurulabileceğini araştırmak. “Smoke Signals”dan “Lullaby for Two Basses”a, “Pick Your Poison”dan “A Conversation In Three”e uzanan parçalar bu nedenle küçük fikirler ve karşılaşmalar halinde ilerliyor.
Music for Iwuda’yı soul-jazz ya da jazz-funk başlığı altında değerlendirmek de albümün alanını gereğinden fazla daraltıyor. Müziğin içinde groove güçlü biçimde hissedilse de çağdaş caz, avant-garde yaklaşım, serbest doğaçlama ve modern Avustralya caz sahnesinin ses dünyası birbirine karışıyor. Ojala’nın müziği ritmik olmayı deneyselliğin karşıtı olarak görmüyor; aksine groove’u özgürleşebileceği bir zemin olarak kullanıyor. GODTET, Horatio Luna ve David Versace gibi isimlerle yeni Avustralya cazının sınırlarında dolaşan La Sape Records, Iwuda için oldukça doğal bir yuva.
Albüm yayımlandıktan hemen sonra kendi çevresinde dikkat çekmeye de başladı. Melbourne bağımsız radyo istasyonu PBS 106.7FM, Music for Iwuda’yı 27 Temmuz–2 Ağustos haftasının “Feature Album”ü seçti. Henüz ilk albümünü yayımlayan bir müzisyen için küçük ama anlamlı bir işaret bu. Iwuda’nın yaptığı müzik, Avustralya’da son yıllarda caz, soul, elektronik müzik ve doğaçlama arasındaki sınırların giderek silikleştiği yeni kuşak sahnenin içinde kendisine doğal bir yer buluyor.
Music for Iwuda’nın asıl gücü, Davin Ojala’nın bu müziğin içine kendisini nereden yerleştirdiğiyle ilgili. Albüm bas gitarın caz içindeki geleneksel görev dağılımını değiştirirken, diğer yandan First Nations kimliği, kültürel bağ ve aidiyet üzerine kişisel bir arayışı taşıyor.
Ve nihayet bas, kendini ait olduğu dilde anlatıyor.
■
Mine Gürevin’in Dark Blue Notes’daki diğer yazıları
Dark Blue Notes’da Vitrin
Iwuda Music Instagram
