Caz tarihinin en önemli tenor saksofoncularından John Coltrane, 23 Eylül 1926’da North Carolina’da doğdu. 17 yaşında ailesiyle birlikte Philadelphia‘ya taşındı; işte o sene annesi John’a bir alto saksofon aldı ve Charlie Parker‘ın müziğine vurulan bu adam için tam yerinde bir başlangıç oldu. 21 yaşında ise tenor saksofon ile devam etme kararı aldı. 34 yaşına geldiğinde Miles Davis‘in Avrupa turunda hediyesi olan bir soprano saksofon ile farklı bir tona da kavuştu. Caz müziğinde çok çalışkan bir müzisyen olan Coltrane geleneksel formların peşinde değildi. Hızlı ilerleyen akor değişimlerinin kısıtlamaları olmaksızın, armonik ve ritmik açıdan esnetebileceği bir şeyin arayışındaydı. 40 yaşına geldiğinde karaciğer kanseriyle ansızın caz dünyasından ayrıldı ama arkasında tarihe geçen yapıtlar ve limitleri aşan bir anlayış bıraktı.
2026’da, doğumunun 100. yılında, onun müziğindeki incelikleri arayış, dünyanın dört bir yanında tekrar hayat buluyor. Konser salonları, caz kulüpleri, müzeler ve diğer kamusal alanlar Coltrane’in müziğine yeniden kulak verirken, farklı kuşaklardan sanatçılar onun eserlerini yorumluyor, dönüştürüyor ve kendi zamanlarının içinden yeniden anlamlandırıyor. Saksofonuyla yatan, bu çok çalışkan ve müthiş caz müzisyenini 100. yaşında çokça anmanın heyecanını yaşıyoruz.
26 Mayıs 1926’da doğan efsane trompetçi Miles Davis’in de bu sene 100. doğum yılını kutluyoruz. Bu nedenle bazı etkinlikler hem Miles Davis’i, hem de John Coltrane için düzenleniyor. Fakat bu yazıda çoğunlukla John Coltrane’i anma etkinliklerini listeliyoruz.
■
20 Haziran 2026’da “Kesişen Kökler: Miles & Trane” başlıklı atölyede, Miles Davis ve John Coltrane’in 100. doğum yılı kapsamında Akra Caz Festivali’nde Barış Doğukan Yazıcı ve Engin Recepoğulları tarafından gerçekleştirildi. Atölyede iki müzisyenin müziğe yaklaşımları, birlikte çalıştıkları dönem ve bu dönemde ortaya çıkan kayıtlar karşılaştırmalı olarak ele alındı; teknik incelemeler, hikâyeler ve canlı müzik icralarıyla desteklendi.
5 Ağustos 2026’da Bulgaristan’daki Bansko Jazz Festivali kapsamında Chico Freeman ve Antonio Faraò, John Coltrane’e adanmış özel bir konser verdi. “Tribute to Coltrane” başlıklı performansta Coltrane’in klasikleşmiş eserleri, ikilinin özgün besteleriyle birlikte yorumlandı. Freeman ve Faraò’ya bas gitarda Aldo Vigorito, davulda ise Gerald Cleaver eşlik etti. Konser, Coltrane’in müziğinin caz geleneği ile çağdaş doğaçlama anlayışı arasındaki bağını öne çıkarıyordu.
A.B.D.’ndeki Detroit Jazz Festivali‘nde John Coltrane’in 100. doğum yılını, 4-7 Eylül tarihlerinde Hart Plaza’da düzenlenen dört günlük ücretsiz konserlerle kutluyor. Programda Ravi Coltrane, Ron Carter, Dee Dee Bridgewater, Bob James, Cindy Blackman Santana, Artemis, Take 6, Kurt Elling ve Yellowjackets gibi önemli isim ve topluluklar yer alıyor. Festival, Coltrane’in cazın ifade olanaklarını dönüştüren müzikal ve spiritüel mirasına odaklanarak, onun etkisinin yeni kuşaklar üzerindeki sürekliliğini vurguluyor.
A.B.D.’nin Atlanta şehrinde The Prez’in düzenlediği özel konserlerde Miles Davis ve John Coltrane’in 100. doğum yılları birlikte kutlanıyor. Bu kapsamda, 17 ve 18 Eylül tarihlerinde düzenlenecek konserlerde tenor saksofonda Grammy ödüllü David Sanchez, trompette Russell Gunn, davulda Grammy ödüllü Terreon “Tank” Gully, basta Joel Powell ve klavyede 17 Eylül’de Kenny Banks Jr., 18 Eylül’de ise Louis Heriveaux yer alıyor. Performanslar 17 Eylül’de Rowdy Jazz’da, 18 Eylül’de ise Elise Arts Center’da gerçekleştiriliyor.
A.B.D.’nde ve Kanada’da John Coltrane’in 100. doğum yılını kutlamak amacıyla oğlu ve Grammy adayı saksofoncu Ravi Coltrane liderliğinde “Ravi Coltrane Quartet: Centennial Celebration” adıyla bir konser dizisi gerçekleştirilecek. Turne kapsamında Ravi Coltrane Quartet, babasının müzikal mirasını farklı kentlerdeki konserlerle anıyor. Eylül 2026’da Berkeley, Los Angeles, Vancouver ve Denver’da konserler gerçekleştiren topluluk, Ekim ayında New York’taki Village Vanguard’da da bir kutlama programı sunacak. 2025’in Ağustos ayında büyük bir heyecanla kapılarını açan Blue Note Los Angeles’un Eylül programına baktığımızda Ravi Coltrane’e 3 gün ayrıldığı (22–24 Eylül) hemen dikkati çekiyor.
A.B.D.’nin Philadelphia şehrinde Ars Nova Workshop tarafından düzenlenen COLTRANE 100, John Coltrane’in 100. doğum yılı kapsamında 2026 boyunca şehrin farklı mekân ve mahallelerine yayılan kapsamlı bir kutlama programı olarak tasarlanıyor. John ve Alice Coltrane vakfı, sanatçılar, akademisyenler ve yerel kültür aktörleriyle iş birliği içinde hazırlanan program; konserlerin yanı sıra söyleşiler, sergiler, dinleme etkinlikleri, sözlü tarih çalışmaları, eğitim programları, gençlik ve topluluk etkinlikleri ile sanatçı siparişlerini içeriyor. Programın merkezinde Coltrane’in Philadelphia’daki eski evi Coltrane House ve kentin sanatçının müzikal ve kişisel gelişimindeki rolü bulunuyor. COLTRANE 100 kapsamında 23-26 Eylül tarihleri arasında düzenlenen özel söyleşi dizisinde Reggie Workman, Andrew Cyrille ve Odean Pope gibi Coltrane’le doğrudan çalışmış müzisyenlerin yanı sıra Michelle Coltrane, Terri Lyne Carrington, Immanuel Wilkins ve akademisyen Ashley Kahn gibi isimler yer alıyor. Söyleşilerde A Love Supreme, Coltrane’in 1966 Japonya turnesi ve sanatçının müzikal mirasının farklı boyutları ele alınıyor. The Study at University City ve URBN Annex Screening Room’da gerçekleştirilen etkinlikler ücretsiz olarak izleyiciye sunuluyor.
Philadelphia Museum of Art, John Coltrane’in 100. doğum yılını “Coltrane 100” başlığı altında Eylül 2026 boyunca düzenlenen bir dizi etkinlikle kutluyor. Program, Coltrane’in Philadelphia’nın sanat ve kültür yaşamındaki yerini vurgularken konserlerin yanı sıra doğaçlama performansları, film gösterimleri ve topluluk etkinliklerini kapsıyor. Programda Karen Smith Experience, Friday Night: Jazz Edition, Found Objects, Angelo Outlaw Trio, Improvising the Supreme – Movement and Sound, Collier Plays Coltrane gibi performansların yanı sıra Speakn’ Trane ve Passing Through film gösterimleri yer alıyor. Müze, etkinlikleri kentin Coltrane’in sanatsal gelişimindeki rolü ve sanat üretimini destekleyen topluluklarla ilişkisi bağlamında ele alıyor.
Kanada’da Vancouver’da, John Coltrane’in 100. doğum yılını Eylül ayında, yerel müzisyenlerin katıldığı bir dizi konserle kutluyor. Program, 4 Eylül’de saksofoncu Dave Say’in Tyrant Studios’da Coltrane’in kariyerinin farklı dönemlerinden eserleri seslendirmesiyle başlıyor. 18 Eylül’de Feven Kidane, Gordy Li, Nebyu Johannes, Clyde Reed ve Kenton Loewen, Coltrane’in deneysel yönüne odaklanan özel bir doğaçlama performans gerçekleştirirken, aynı gün Jerry Steinhilber Trio da özel konuk Tal Cohen ile Frankie’s Jazz Club’da Coltrane repertuvarı sunuyor. Takip eden hafta sonu Juno adayı Ryan Oliver, Coltrane’in müziğini farklı yaklaşımlarla ele alan üç konser veriyor: Afro-Küba müziği eksenindeki Cuba X Coltrane, Ballads albümünün canlı icrası ve ardından Chasing Trane belgesel gösterimi ve A Love Supreme albümünün canlı performansı. Kutlamalar 27 Eylül’de, Ardeshir’in tenor saksofonda yer aldığı, bir caz dörtlüsü ile 15 kişilik yaylı orkestranın eşlik ettiği Reimagining Coltrane konseriyle sona eriyor.
İngiltere’nin başkenti Londra’daki Church of Sound’da sanatçının başyapıtı “A Love Supreme” özel bir konserle seslendirilecek. Konseri gerçekleştirecek sanatçı, Coltrane’in müzikal ve kişisel gelişimi üzerindeki etkisini vurgulayarak, onun müziğin birleştirici gücünü keşfetmeye ve müzikal ve spiritüel sınırları zorlamaya adanmış yaşamını kutlayacağını belirtiyor. Performansta gitarist Dave Okumu, basçılar Tom Herbert ve Neil Charles, davulcular Sarathy Korwar, Kwake Bass, Sam Jones ve Tom Skinner yer alacak.
İspanya’nın Barselona şehrinde Branford Marsalis Quartet ve Dianne Reeves, Coltrane’in 1963’te vokalist Johnny Hartman ile gerçekleştirdiği özel kaydı merkezine alan bir proje sunuyor. Dianne Reeves’in vokali ile Branford Marsalis Quartet’in (Joey Calderazzo, Eric Revis ve Justin Faulkner) yorumlayacağı çalışma, Coltrane’in A Love Supreme gibi daha bilinen eserlerinden ziyade, Hartman’ın sıcak vokaliyle öne çıkan bu önemli albümün atmosferine odaklanıyor. Proje, sonbaharda Blue Note etiketiyle yayımlanması planlanan bir albümle de desteklenecek. 3 Kasım 2026’de Barselona Caz Festivali’nde gerçekleşecek konseri, projenin Avrupa turnesinin başlangıcı ve İber Yarımadası’ndaki tek konseri olacak.
Avusturya’daki ZWE Jazz Club‘da Eylül ve Ekim aylarında 7 tenor saksofoncunun (Johannes Enders, Michael Erian, Ray Aichinger, Matthew Halpin, Michi Marginter, Gregor Storf, Harry Sokal) gruplarıyla sahne almasıyla Coltrane 2 hafta boyunca anılacak.
Saksofoncu James Carter, “James Carter Organ Quartet: Coltrane: A Centennial Supreme” turnesiyle Coltrane’in mirasını uluslararası sahnelere taşıyor. Coltrane’in müziğini Carter’ın çağdaş ve doğaçlamaya dayalı yaklaşımıyla yeniden ele alıyor. Turnenin öne çıkan durakları arasında 3 Ekim’de İstanbul’da 36. Akbank Caz Festivali, 4 Ekim’de Zagreb Jazz Festivali, 13 Ekim’de Atina, 27 Ekim’de Katanya, 9–10 Kasım’da Londra’daki Blue Note ve 13 Kasım’da Lleida’daki Jazztardor programı bulunuyor.
John Coltrane’in resmi ağ sayfasından daha başka etkinliklere de bakabilirsiniz.
■
Dark Blue Notes’ta John Coltrane@100
John Coltrane resmi web sitesi
Bizim Caz
